مقدمه: روش فراتحلیل با یکپارچه کردن نتایج حاصل از انجام پژوهش های مختلف، میزان اندازه اثر روش های درمان را مشخص می کند. با انجام فراتحلیل می توان دیدگاه کلی تری نسبت به تاثیر مداخلات مختلف بدست آورد. هدف از پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی نوروفیدبک بر میزان افسردگی می باشد که به صورت فراتحلیل انجام شده است. روش: به این منظور از بین 15 پژوهش، 10 پژوهش که از لحاظ روش شناختی مورد قبول بودند، انتخاب شده و فراتحلیل روی آنها انجام شده است. اطلاعات این پژوهش ها جمع آوری شده و اندازه اثر هر کدام از آنها حساب شد. نتایج: نتیجه نشان داد که طبق جدول کوهن، نتایج معنادار است. اندازه اثر محاسبه شده برای افسردگی p=0. 0179, es=0. 60، افکار منفی p=0. 0559, es=0. 407، میزان آلفا p=0. 0122, es=0. 701، نسبت بتا به آلفا p=0. 1635, es=0. 512 می باشد و اندازه اثر کلی نیز 0. 538 می باشد. بحث و نتیجه گیری: نتایج فراتحلیل تحقیقات انجام شده در مورد تاثیر درمان نوروفیدبک بر میزان افسردگی نشان داد که این روش مطابق جدول تفسیر اندازه اثر کوهن به معنی اندازه اثر بالاست و در کاهش علایم و نشانه های افسردگی و بهبود امواج مغزی موثر است.

زمینه و هدف: هدف از این مطالعه بررسی اثربخشی درمان نوروفیدبک واقعی در مقایسه با نوروفیدبک غیر واقعی (پلاسیبو) در کاهش شدت علایم افسردگی اساسی و تغییر امواج آلفا و بتا به سمت الگوی مطلوب در مبتلایان به اختلال افسردگی اساسی بود.روش بررسی: در پژوهش حاضر با استفاده از طرح تک آزمودنی تجربی، 6 بیمار مبتلا به اختلال افسردگی اساسی با تشخیص روانپزشک و تایید افسردگی اساسی توسط محقق با استفاده از مصاحبه بالینی ساختار یافته به صورت جایگزینی تصادفی در دو گروه نوروفیدبک واقعی و نوروفیدبک غیرواقعی (پلاسیبو) جای داده شدند. هر دو گروه به مدت 20 جلسه هفته ای 2 بار تحت مداخله قرار گرفته اند و همچنین دو گروه قبل، حین و بعد از اتمام مداخله با پرسشنامه افسردگی بک - ویرایش دوم، مقیاس افسردگی ارزیابی شدند. داده های تحقیق از طریق تحلیل میزان اثر، درصد بهبودی و نمودار ها مورد بررسی قرار گرفتند.یافته ها: داده های حاصل از میزان اثر، درصد بهبودی و بررسی نمودارهای دو گروه حاکی از آنند که نوروفیدبک واقعی در مقایسه با نوروفیدبک غیر واقعی در تنظیم امواج مغزی و کاهش شدت علایم افسردگی افراد مبتلا به اختلال افسردگی اساسی موثرتر بود و تفاوت معنی داری از نظر بالینی در دو گروه مشاهده گردید. میزان اثر در آلفای راست در گروه آزمایش و کنترل به ترتیب 2.21، 0.48 میزان اثر در بتای چپ در گروه آزمایش و کنترل به ترتیب 2 و 0.51 به دست آمد. میزان بهبودی در گروه آزمایش 48 درصد و در گروه کنترل 23 درصد بهبودی مشاهده گردید.نتیجه گیری: اثربخشی نوروفیدبک واقعی ناشی از تغییرات پلاسیبو (نوروفیدبک غیر واقعی) نبوده، می تواند به عنوان یک درمان مکمل برای اختلال افسردگی اساسی به کار برده شود.

زمینه: افسردگی یک بیماری شایع در سراسر جهان است. تقریبا 280 میلیون نفر در جهان افسردگی دارند. هدف: پژوهش حاضر با هدف اثربخشی نوروفیدبک بر حافظه کاری و انعطاف پذیری شناختی بیماران مبتلا به افسردگی خفیف انجام شد. روش ها: این بررسی، مطالعه نیمه تجربی است که بر روی 30 بیمار مبتلا به افسردگی خفیف شهر رشت که در سال 1400 به صورت هدف مند انتخاب شدند، انجام شد. از برنامه مداخله نوروفیدبک و پرسش نامه افسردگی گلدبرگ، انعطاف پذیری شناختی دنیس و واندروال و حافظه کاری دانمن و کارپنتر استفاده شد. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد آموزش نوروفیدبک در افزایش حافظه کاری (038/P<0) و انعطاف پذیری شناختی (P<0/001) بیماران مبتلا به افسردگی خفیف تاثیر داشت. نتیجه گیری: سیستم نوروفیدبک با استفاده از یک سیستم پاداش ساده می تواند فعالیت مغز را تغییر دهد. در واقع، آموزش نوروفیدبک می تواند روش موثری برای افزایش حافظه کاری و انعطاف پذیری شناختی در بیماران مبتلا به افسردگی باشد.

از روش درمان شناختی و رفتاری و اجرای نوروفیدبک به عنوان یک روش درمانی برای درمان بیماری ها و اختلال ها استفاده می شود. این تحقیق با هدف مقایسه اثر بخشی روش های درمان شناختی رفتاری و نوروفیدبک بر افسردگی زنان بزرگسال شهر تهران انجام شد. این پژوهش ا زنوع نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون_پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش زنان مراجعه کننده به چهار کلینیک مشاوره سطح شهر تهران در تابستان و پاییز 1397 بود که بر اساس مصاحبه روانپزشک و ملاک های تشخیصی اختلال افسردگی DSM V داشتند. انتخاب آزمودنی ها به طور داوطلبانه و جایگزینی آن ها در دو گروه تحت درمان نوروفیدبک و درمان شناختی-رفتاری به طور تصادفی بر مبنای جدول اعداد تصادفی انجام شد. شرکت کنندگان در سه گروه شامل گروه آزمایشی درمان با نوروفیدبک (15 نفر)، گروه درمان با پروتکل شناختی درمانی (15 نفر) و گروه شاهد (15 نفر) که از مداخله های درمانی بدون بهره بودند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه افسردگی، اضطراب و استرس لویبوندولویبوند (DASS) استفاده شد. داده های بدست آمده از تحقیق با استفاده از آمار توصیفی، تحلیل واریانس و آزمونی تی وابسته مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در گروه درمان شناختی-رفتاری پس از مداخله ی درمانی میانگین افسردگی گروه درمان شناختی رفتاری 26 نمره کاهش (بهبودی گروه درمان) داشته است. گروه درمان نوروفیدبک پس از مداخله ی درمانی میانگین افسردگی گروه درمان نوروفیدبک 22 نمره کاهش (بهبودی گروه درمان) داشته است. نوروفیدبک به عنوان یک روش درمانی موثر در کاهش افسردگی قابلیت اجرایی در مراکز درمانی دارد. بنابراین روانشناسان می توانند برای کاهش افسردگی از روش درمانی نوروفیدبک استفاده نمایند.

زمینه و هدف: افسردگی طیف وسیعی از عملکرد شغلی، تحصیلی و اجتماعی فرد مبتلا را تحت تاثیر قرار داده و سطح بهداشت روانی را کاهش می دهد، بنابراین درمان آن اهمیت اساسی برخوردار است. هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان نوروفیدبک بر کاهش علائم افسردگی و مقایسه آن با سایر روش های درمانی است. روش کار: پژوهش حاضر از نوع توصیفی با روش مروری سیستماتیک بود که جهت دستیابی به مطالعات مرتبط کلید واژه های درمان نوروفیدبک، درمان بیونوروفیدبک به همراه افسردگی، اختلال خلق، افسرده در پایگاه های بین المللیWEB OF SCIENCE، SCIENCEDIRECT، SCOPUS، SPRINGER، GOOGLE. SCHOLAR و پایگاه های داخلیSID، NOORMAGS، MAGIRAN وISC، از سال 1373 تا تاریخ 28 فروردین ماه 1403 جست و جو شد. تعداد 16 مطالعه از 397 مطالعه پس برآورده کردن ملاک های ورود به پژوهش انتخاب شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که اگرچه درتمامی مطالعات درمان نوروفیدبک بر کاهش علائم افسردگی به صورت معناداری اثربخشی داشته است، اما مقایسه همزمان اثربخشی این درمان با سایر انواع درمان ها بر کاهش افسردگی دارای نتایج یکسانی نبودند، بنابراین نمی توان گفت آیا این درمان نسبت به درمان های دیگر اثربخشی بیشتری دارد یا خیر. همچنین نتایج نشان داد که ترکیب درمان نوروفیدبک با سایر درمان ها بیشترین اثربخشی را نسبت درمان های دیگر داشته و ماندگاری درمان ترکیبی پس از پیگیری حفظ شده است. نتیجه گیری: می توان گفت که درمان نوروفیدبک برکاهش علائم افسردگی اثربخشی دارد و به درمانگران استفاده از درمان ترکیبی که بیشترین اثربخشی درمانی را داشته است، توصیه می شود. همچنین جهت مقایسه اثربخشی درمان نوروفیدبک با سایر انواع درمان، مطالعه بیشتری پیشنهاد می شود.

سابقه و هدف: از روش آموزش نوروفیدبک به عنوان یک روش درمانی نسبتا جدید برای درمان بیماری ها و اختلال ها استفاده می شود. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر آموزش نوروفیدبک بر اضطراب و افسردگی دانش آموزان مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی انجام شد.مواد و روش ها: پژوهش حاضر یک مطالعه نیمه تجربی از نوع پیش آزمون و پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل همه دانش آموزان ابتدایی مبتلا به اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر پاکدشت در سال 1394 بودند. در مجموع 40 دانش آموز با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه (هر گروه 20 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش 12 جلسه 60 دقیقه ای با روش نوروفیدبک آموزش دیدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه های اضطراب کتل و افسردگی بک استفاده شد. داده ها با استفاده از نسخه 19 نرم افزار SPSS و با روش کوواریانس چند متغیری (MANCOVA) تحلیل شدند.یافته ها: نتایج نشان داد که قبل از مداخله میانگین و انحراف معیار اضطراب و افسردگی در گروه نوروفیدبک به ترتیب 46.63±4.22 و 37.61±5.83 بود، اما پس از مداخله میانگین و انحراف معیار اضطراب و افسردگی در گروه نوروفیدبک به ترتیب به 35.09±3.81 و 25.78±3.64 تغییر یافت. همچنین نتایج نشان داد که روش آموزش نوروفیدبک به طور معنی داری باعث کاهش اضطراب و افسردگی دانش آموزان مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی گردید (P<0.001).نتیجه گیری: با توجه به نتایج این پژوهش پیشنهاد می شود درمانگران و روانشناسان بالینی از روش آموزش نوروفیدبک برای کاهش اضطراب و افسردگی دانش آموزان مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی استفاده نمایند.

زمینه و هدف: شیوع ویروس کرونا نه تنها سلامت جسمانی را مورد تهدید قرار میدهد، بلکه بر بهداشت روانی جامعه نیز تاثیر منفی میگذارد. هدف از پژوهش حاضر مقایسه تاثیر دو روش طرحواره درمانی و نوروفیدبک بر افسردگی افراد با سابقه ابتلا به کووید-19 بود. روش کار: روش پژوهش حاضر، نیمه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون چندگروهی و با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه افراد افسرده با سابقه ابتلا به بیماری کووید-19 بود که طی نیمه اول سال 1401 به کلینیک های مشاوره شهر تهران مراجعه کرده بودند. از بین جامعه فوق، تعداد 45 نفر با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به روش تصادفی ساده در سه گروه 15 نفره تحت درمان نوروفیدبک، طرحواره درمانی و گروه کنترل، جایگزین شدند و در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون به پرسشنامه افسردگی بک پاسخ دادند. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از تحلیل کوواریانس با استفاده از نرم افزارSPSS-25 استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که نمرات افسردگی گروه های آزمایش در پس آزمون نسبت به پیش آزمون به صورت معناداری کاهش یافته که این میزان، در گروه طرحواره درمانی نسبت به گروه نوروفیدبک، بیشتر بود (0/01> p). نتیجه گیری: براساس یافته ها هر دو روش طرحواره درمانی و نوروفیدبک می توانند به کاهش افسردگی در افراد دارای سابقه ابتلا به کووید-19 کمک کنند، هر چند به نظر می رسد که طرحواره درمانی اثربخشی بیشتری داشته است. بنابراین از این دو روش درمانی به منظور بهبود وضعیت بهداشت روانی جامعه می توان بهره برد.

هدف: هدف این پژوهش بررسی اثربخشی پیشگیری از عود مبتنی بر نوروفیدبک و توان بخشی شناختی بر افسردگی در مصرف کنندگان مت آمفتامین بوده است. مواد و روش ها: پژوهش حاضر از نظر هدف بنیادین، از نظر شیوه گردآوری داده­ها پیمایشی و از نظر روش تحلیل کمی بوده است و برای گردآوری داده­ها از پرسشنامه پرسشنامه افسردگی بک، پرسشنامه سنجش ولع مصرف فرانکن[1] و همکاران (2002) و پرسشنامه درد مک گیل استفاده شد. جامعه­ی آماری پژوهش شامل زنان 20 الی 40 سال دارای سابقه اعتیاد به مت آمفتامین در شهر تهران که ترک کرده و در کلاس­های قدم شرکت داشتند را شامل شد. مداخلات در دو گروه نوروفیدبک و توانبخشی شناختی صورت گرفت. از نمونه­ها قبل از ورود به پژوهش رضایت کتبی و آگاهانه اخذ شده و همچنین پژوهش حاضر در کمیته اخلاق ثبت شده است. جلسات نوروفیدبک به مدت 5 هفته و دو جلسه 40 دقیقه ای در هفته انجام شد و همچنین توانبخشی شناختی در 14 جلسه 30 دقیقه ای طی دو روز در هفته اجرا شد. به منظور آزمون فرضیه های پژوهش و مقایسه گروه ها از آزمون تحلیل کوواریانس تک متغیرها (ANCOVA) و تحلیل کواریانس چندمتغیره (MANCOVA) استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از SPSS 28 انجام شد. یافته ها: نتایج تحلیل نشان داد که اثربخشی مداخله نوروفیدبک و توان بخشی شناختی بر متغیر افسردگی و ولع مصرف لحظه ای تایید شد (05/0>p). همچنبن نتایج نشان داد که سطح معنی­داری بدست آمده برای متغیر افسردگی کمتر از سطح خطای آلفای 05/0 بود که نشان از اثربخشی مداخله نوروفیدبک و توان بخشی شناختی بر بهبود متغیر افسردگی داشت. اندازه اثر برابر با 110/0 بود و نشان داد مداخله توانست به میزان 00/11 درصد بر تغییرات افسردگی موثر باشد. نتیجه گیری: مداخلات مبتنی بر نوروفیدبک و توان بخشی شناختی به طور معناداری در کاهش افسردگی و ولع مصرف در مصرف کنندگان مت آمفتامین مؤثر بودند و می توانند به عنوان روش هایی مکمل در برنامه های درمانی مورد استفاده قرار گیرند.